پیشوندها: po-, na-, prze-Przedrostki: po-, na-, prze-

Three productive prefixes

PO- دو معنای اصلی دارد: (الف) تمام‌سازیِ ساده — «pisać ← napisać»، ولی همچنین «czytać ← poczytać» به‌معنای «مدتی، کمی»: «Poczytałem i odłożyłem»؛ (ب) پراکندن روی سطح — «porozrzucać». PRZE- یعنی گذشتن از آغاز تا پایان یا به آن‌سو: «przeczytać» (کلِ کتاب)، «przejść przez ulicę»، «przespać noc»؛ گاهی هم «بیش از حد»: «przesolić» (زیادی نمک زدن). NA- معمولاً تمام‌سازیِ ساده می‌دهد («pisać ← napisać»)، ولی با «się» یعنی سیر شدن از کاری: «naczytać się»، «najeść się»، «napracować się». همین تمایز آزمونِ C1 است: «poczytałem» ≠ «przeczytałem» ≠ «naczytałem się».

PO- has two main senses: (a) plain perfectivisation — „pisać → napisać”, but also „czytać → poczytać” meaning “for a while, a bit”: „Poczytałem i odłożyłem” (I read a bit and put it down); (b) scattering over a surface — „porozrzucać”. PRZE- means going through from start to finish or across: „przeczytać” (a whole book), „przejść przez ulicę”, „przespać noc”; it can also mean “too much”: „przesolić” (to over-salt). NA- most often gives plain perfectivity („pisać → napisać”), but with „się” it means having one’s fill: „naczytać się”, „najeść się”, „napracować się”. This distinction is a C1 test: „poczytałem” ≠ „przeczytałem” ≠ „naczytałem się”.